Έρευνα – Eφιάλτης: Η Ελλάδα θα μείνει μισή το 2100

Ας ξεκινήσουμε χωρίς δημοσιογραφικά εμπνευσμένους προλόγους και καλολογικά στοιχεία: όσο ο κόσμος πληθυσμιακά θα μεγαλώνει, η Ελλάδα θα μικραίνει. Μέχρι του σημείου να μείνει η μισή μόλις συμπληρωθεί ο αιώνας που διανύουμε…

Advertisements

Αυτή η άκρως δυσοίωνη πρόβλεψη δεν έρχεται από κάποια ακραία πηγή, με σαφές ιδεολογικό πρόσημο, απ’ αυτές που συχνά-πυκνά κάνουν τέτοιου είδους κινδυνολογικές αναλύσεις.

Την έκανε το Τμήμα Πληθυσμού (Population Division) του ΟΗΕ. Δεκάδες, εκατοντάδες επιστήμονες της στατιστικής ενσωματώνουν διάφορα στοιχεία, τρέχουν μαθηματικά μοντέλα και παρουσιάζουν μελέτες για το πώς θα είναι ο κόσμος από πλευράς πληθυσμού στο άμεσο και το απώτερο μέλλον.

Η τελευταία αναθεώρηση των πληθυσμιακών στοιχείων δόθηκε στη δημοσιότητα πριν λίγες ημέρες με τον απλό τίτλο 2022: World Population Prospects (Προοπτικές Παγκόσμιου Πληθυσμού 2022).

Advertisements

Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέσα στην επόμενη εβδομάδα ο πληθυσμός της ανθρωπότητας θα ξεπεράσει για πρώτη φορά στην ιστορία τα 8 δισεκατομμύρια.

Υπάρχουν, όμως, και ακριβείς εκτιμήσεις όσον αφορά τον πληθυσμό κάθε κράτους και αυτόνομης περιοχής του πλανήτη μέχρι το 2100.

Σύμφωνα με το σενάριο «μέτριας μεταβλητής», εκείνη τη χρονιά ο πληθυσμός της Ελλάδας εκτιμάται ότι θα είναι 6.403.000 κάτοικοι.

Πριν βιαστείτε να διαμαρτυρηθείτε, μάθετε ότι υπάρχει και «χαμηλής μεταβλητής» σενάριο, το οποίο εκτιμά τον πληθυσμό της χώρας μας στις 4.351.000 ψυχές.

Advertisements

Η Ελλάδα, φυσικά, δεν είναι αποκομμένη από την υπόλοιπη «προηγμένη» Ευρώπη, η οποία συνεχώς γερνάει και μειώνεται πληθυσμιακά, σε αντίθεση με τα κράτη της Ασίας και (κυρίως) της Αφρικής, όπου ο πληθυσμός αυξάνεται ραγδαία και ανεξέλεγκτα.

Από εκεί, όμως, μέχρι το να έχουμε μείνει μισοί σε 80 χρόνια από τώρα υπάρχει κάποια διαφορά, δε νομίζετε;

Ο πληθυσμός της Ελλάδας γερνάει

Το «καμπανάκι» για τον ελληνικό πληθυσμό έχει χτυπήσει κι εγχώρια, με βάση τους πραγματικούς αριθμούς κι όχι εκτιμήσεις. Στις δύο τελευταίες απογραφές τα στοιχεία που καταγράφηκαν δείχνουν μείωση του πληθυσμού. Από τους 10.964.020 κατοίκους του 2001 περάσαμε στους 10.815.197 του 2011 και πριν λίγο καιρό ανακοινώθηκαν 10.432.481 κάτοικοι της Ελλάδας στην απογραφή του 2021.

Advertisements

Η δραστική μείωση κατά σχεδόν 400.000 ψυχές αποδόθηκε εν μέρει στην απροθυμία πολλών να απογραφούν (με βάση και την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της εποχής) κι αυτό οδήγησε ακόμα και στελέχη της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής να υπονοούν ότι ο πραγματικός πληθυσμός είναι μεγαλύτερος.

Αν ισχύει κάτι τέτοιο, τα πληθυσμιακά δεδομένα δείχνουν περισσότερο σταθεροποίηση και ελαφρότατη μείωση, παρά καταβαράθρωση του πληθυσμού μας.

Είναι πράγματι έτσι;

Το εξειδικευμένο τμήμα έρευνας του πληθυσμού του ΟΗΕ (Population Division) είναι μέρος του μεγαλύτερου Τμήματος Οικονομικών και Κοινωνικών Υποθέσεων (Department of Economic and Social Affairs).

Advertisements

Προφανώς λαμβάνει υπ’ όψιν του τα πραγματικά στοιχεία, γι’ αυτό και πιέζει, όσο μπορεί, όλες τις χώρες να προχωρούν σε όσο το δυνατόν πιο ακριβείς απογραφές, κάτι όχι τόσο απλό. Οι εκτιμήσεις, όμως, για το μέλλον προκύπτουν όχι μόνο από κάποια απλά στοιχεία, όπως οι τάσεις, η φυσική αύξηση, ο αριθμός γεννήσεων/θανάτων και η μετανάστευση.

Ούτε λίγο, ούτε πολύ, ο αλγόριθμος από τον οποίο προκύπτουν αυτά τα εφιαλτικά για την Ελλάδα νούμερα βασίζεται σε 61 (!) διαφορετικούς δείκτες. Αυτοί οι δείκτες χωρίζονται σε επτά μεγάλες κατηγορίες:

Δεδομένα πληθυσμού (π.χ. μέση ηλικία του πληθυσμού, γυναικείος πληθυσμός σε αναπαραγωγική ηλικία 15-49 ετών κτλ.).

Γονιμότητα (π.χ. αναλογία φύλου γεννημένων παιδιών, γονιμότητα ανά μητέρα κτλ.).

Advertisements

Θνησιμότητα (π.χ. πιθανότητα θανάτου ανθρώπων ηλικίας 15-50 ετών, προσδόκιμο ζωής κατά τη γέννηση κτλ.)

Παιδική θνησιμότητα (ανά φύλο και ανά ηλικία από 1 ως 5 έτη).

Διεθνής μετανάστευση (πόσους μετανάστες δέχεται η χώρα και πόσοι κάτοικοί της μεταναστεύουν).

Οικογενειακός προγραμματισμός (π.χ. ποσοστό χρήσης αντισυλληπτικών μεθόδων κτλ.).

Advertisements

Οικογενειακή κατάσταση (π.χ. αριθμός γάμων και διαζυγίων, ποσοστό παιδιών εκτός γάμων κτλ.).

Όπως καταλαβαίνει κανείς, ελάχιστα πράγματα δεν έχουν προβλεφθεί να συμπεριληφθούν σ’ αυτό το μαθηματικό μοντέλο. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μπακαλίστικους υπολογισμούς, αλλά για επιστημονική έρευνα.

Με όλους τους αστερίσκους, βέβαια, που πάντα μπαίνουν σε τέτοιες έρευνες. Πρώτοι οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι τα μαθηματικά μοντέλα βασίζονται σε στοιχεία, αλλά δεν μπορούν να προβλέψουν το μέλλον. Κι όσο πιο πολύ απέχει χρονικά μια πρόβλεψη από το τελευταίο καταγεγραμμένο έτος με στοιχεία, τόσο πιο επισφαλής είναι.

Έτος καμπής το 2005, μείωση στη συνέχεια

Advertisements

Επειδή οι προβλέψεις βασίζονται σε στοιχεία του παρελθόντος, έχει σημασία να παραθέσουμε κάποια στοιχεία, έτσι όπως τα κατέγραψαν οι επιστήμονες του ΟΗΕ. Από το 1951 και μετά, όταν και άρχισαν να καταγράφονται στοιχεία για όλες τις χώρες-μέλη του Οργανισμού, ο πληθυσμός της Ελλάδας ανά πενταετία ήταν ως εξής:

1951 7.718.000

1956 8.193.000

1961 8.515.000

Advertisements

1966 8.522.000

1971 8.558.000

1976 8.845.000

1981 9.364.000

Advertisements

1986 9.889.000

1991 10.347.000

1996 10.767.000

2001 11.057.000

Advertisements

2006 11.111.000

2011 11.022.000

2016 10.777.000

2021 10.481.000

Advertisements

Η χρονιά όπου ο πληθυσμός της Ελλάδας έσπασε το φράγμα των 10 εκατομμυρίων ήταν το 1988 (10.074.000).

Ως το απόλυτο σημείο καμπής εμφανίζεται το 2005, όπου ο πληθυσμός έφτασε στη μεγαλύτερη τιμή του (11.116.000). Από εκείνον τον χρόνο και μετά καταγράφεται μείωση, η οποία παίρνει ολοένα και μεγαλύτερες τιμές. Για παράδειγμα, τον αμέσως επόμενο χρόνο (2006) ο πληθυσμός εμφανίζεται να μειώνεται μόλις κατά 5.000. Την χρονιά από το 2020 ως το 2021 ο ελληνικός πληθυσμός μειώθηκε κατά 62.000 άνδρες και γυναίκες.

Το συμπέρασμα είναι αδιαμφισβήτητο: Ως κράτος, η Ελλάδα βιώνει ήδη μείωση του πληθυσμού της και αυτό αναμένεται να ενταθεί τα επόμενα χρόνια. Το μέγεθος του προβλήματος και το ποιο από τα τρία σενάρια θα επιβεβαιωθεί τελικά εξαρτάται και από κυβερνητικές επιλογές, αλλά και από γεγονότα τα οποία για την ώρα είναι αδύνατο να προβλεφθούν.

Advertisements

Latest

Το κείμενο γροθιά στο στομάχι που κάνει τον γύρο του διαδικτύου: «Μισθός ήρωα πιλότου 2.000 ευρώ, μισθός Survivor 20.000 ευρώ»

Τηλεόραση: Ένα κείμενο που προκαλεί προβληματισμό Η Ελλάδα θρηνεί τον...

«Είμαι 24 και ο σύζυγός μου είναι 85 – Θέλουμε να κάνουμε οικογένεια» – Η αντίδραση των γονιών της

Ο σύζυγος είναι μια δεκαετία μεγαλύτερος από τον παππού...

Ρουκ Ζουκ: «Κάθεσαι πάνω» είπε παίκτρια για να περιγράψει το αγγούρι

Χαμό έφεραν οι επικές ατάκες που ακούστηκαν στο τηλεπαιχνίδι...

Θλίψη για την γλυκιά Δήμητρα: «Έφυγε» τόσο ξαφνικά

Κόπηκε πρόωρα το νήμα της ζωής για την 26χρονη Δήμητρα  Άσπρου από το Ναύπλιο Η δικηγόρος Δήμητρα...

Newsletter

Μην χάσετε

Το κείμενο γροθιά στο στομάχι που κάνει τον γύρο του διαδικτύου: «Μισθός ήρωα πιλότου 2.000 ευρώ, μισθός Survivor 20.000 ευρώ»

Τηλεόραση: Ένα κείμενο που προκαλεί προβληματισμό Η Ελλάδα θρηνεί τον...

«Είμαι 24 και ο σύζυγός μου είναι 85 – Θέλουμε να κάνουμε οικογένεια» – Η αντίδραση των γονιών της

Ο σύζυγος είναι μια δεκαετία μεγαλύτερος από τον παππού...

Ρουκ Ζουκ: «Κάθεσαι πάνω» είπε παίκτρια για να περιγράψει το αγγούρι

Χαμό έφεραν οι επικές ατάκες που ακούστηκαν στο τηλεπαιχνίδι...

Θλίψη για την γλυκιά Δήμητρα: «Έφυγε» τόσο ξαφνικά

Κόπηκε πρόωρα το νήμα της ζωής για την 26χρονη Δήμητρα  Άσπρου από το Ναύπλιο Η δικηγόρος Δήμητρα...

Τον σκότωσαν, τον κουβάλησαν σε καρότσι, τον «έχτισαν»: Ανατριχιάζουν τα στοιχεία, 17 χρόνια μετά τον θάνατο του Άλεξ

Σαν σήμερα, το 2006, ο μικρός Άλεξ Μεσχισβίλι εξαφανίζεται αφήνοντας όλη...